Free Web Site - Free Web Space and Site Hosting - Web Hosting - Internet Store and Ecommerce Solution Provider - High Speed Internet
Search the Web

ÇEŞİTLİ YÖNLERİYLE ADANA KÜLTÜRÜ

FOLKLOR

Çok değişik medeniyetlerin yaşamına sahne olan Çukurova'da folklorun da zengin olması normaldir. Tarihin çok eski çağlarında yaşayan medeniyetlere ait folklor ürünlerin hangilerinin bugüne kadar yaşadığı, hangilerinin folklor verimi  ile bütünleştiğini tespit etmek mümkün değildir. yöre Türk folklorünün tarihi başlangıcını da 7 yy. olarak söylemek doğru olur. Anadolu folklorunun genel karakteristiği yöre folklorünün de bazı değişikliklerle aynen görünmektedir. Tarihin her döneminde çeşitli uluslarca binlerce kültür genel çizgileriyle Türk-İslam egemenliği hakimdir. İklim, işbölümü, gelenek ve görenekler, folklorun bölge içinde diğer bölgelere göre başkalaşmasına önemli ölçüde etken olmuştur.

Çukurova'nın milli oyunu halaydır. halay davul zurna eşliğinde oynanmaktadır. Halayda baştaki oyuncuya büyük görev düşmektedir. Çünkü ; baştaki oyuncu zaman zaman ortaya çıkarak çeşitli figürler sergiler. Bu figürler davulun ritmine göre hızlanmakta veya yavaşlamaktadır.

Bu yöre oynan başlıca oyun türleri şunlardır;

Halay, Üç ayak, Lorke, Kırıkhan, Serçe, Kaba, Sarhoş, Hasan Dağı Şirvani, Ceyhan Garibi, Pekmez, Yağlı Kenar, Gel Gel, Temir Ağa, Acem, Çiftetelli, Kına, Adanalı, Sinsin, Solak, Depki Halayı, Köroğlu, Hoş Bilezik, Topal Kız, Mengi... vb. gibi.

Halay başlamadan önce halayın ortasında söylenen uzun havalar vardır. Bunlara "Ceren , Garip, Döne Gelin, Alo Paşa, Kele Dezze, Medine" örnek olarak verilebilir. 

YÖRESEL YİYECEK ve İÇECEKLER

Çukurova mutfağının değişmez ham maddesi bulgurdur. Bulgur, İçli Köfteden Çiğ Köfteye, Pilavdan Çorbaya kadar bir çok yemeğin yapımında temel maddedir. Hele hele eskiden sebze hiç yenmezdi. Mutfaklarda pişen yemekler bulgur, makarna, çeşitli hamur işleri, et, bakliyat ve çorbalardan ibaretti. Domates bile 19. yy. sonlarında Çukurova'ya girmiştir. Bütün Çukurova'da halkın domates salçasına hala alışamadığı, yemeklerde biber salçasını tercih ettiği bir gerçektir. Yöre yemeklerinin diğer bir özelliği ise baharatın fazlaca kullanılmasıdır. Yörede baharatsız yemek bulmak oldukça zordur.

Yörenin başlıca yemekleri;  Adana Kebabı, İçli Köfte, Kısır, Yüzük Çorbası, İşkembe Dolması, Dövme Pilavı... vb. gibi.

ADANA KEBABI

Malzemesi;

½ Kg. az yağlı koyun eti,

Bir miktar kıyılmış kuyruk yağı,

1 adet orta boy soğan,

1 tatlı kaşığı kırmızı biber,

1 tatlı kaşığı biber salçası,

1 tatlı kaşığı tuz,

Yapılışı;

Bütün malzemeleri bir güzel karıştırarak 10 dk. yoğurun. Meydana gelen karışımı 10 eşit parçaya bölün. Her parçayı kalın bir şiş üzerine el yardımı ile sıvayın. Kömür ateşinde her iki tarafı da iyice pişirerek servis yapılır. Servis, ezme salatası veya diğer salatalar ve ayran yada şalgamla birlikte yapılır.

İŞKEMBE DOLMASI (ŞIRDAN)

Malzemesi;

1 adet koyun işkembesi,

2 su bardağı pirinç,

¼ kg. yağlı kıyma,

2 orta boy soğan,

1 tatlı kaşığı tuz,

Yarım çay kaşığı karabiber,

8-10 dal maydanoz.

Yapılışı;

Kıyma, pirinç, ince kıyılmış maydanoz ve soğan, karabiber ve tuz karıştırılır. İşkembeler iyice temizlenerek yıkanır ve daha sonra 10-15 cm. lik karelere bölünür. Meydana gelen her bir parçanın içerisine iki çorba kaşığı karışım konularak işkembelerin pütürlü yüzü dışına gelecek şekilde üçgen şeklinde dikilir. Üzerine 5-6 su bardağı kaynar su eklenerek hafif ateşte yumuşayıncaya kadar pişirilir. Tencereden çıkarıldıktan sonra ipleri çıkarılarak servis tabaklarına konur. Hazırlana yağılı, salçalı ve nane karışımlı sos tabaklara konulara servis yapılır.

HAŞLAMA

Malzemesi;

1 kg. meyan kökü,

10 lt. su.

Yapılışı;

Meyan kökü iyice yıkanır. 10 lt. su üzerine dökülür. 2-4 saat dinlendirdikten sonra bir bez parçası ile süzülerek soğuk olarak servis yapılır.

ŞALGAM

Malzemesi;

3 kg. siyah havuç

Biraz buğday unu,

10 lt. su,

iki adet şalgam,

150 gr. tuz.

Yapılışı;

Havuçların sapları temizlenerek dışı sıyrılarak iyice yıkanır, ortadan ikiye yarım silindir şeklinde bölünür. Şalgamlarda soyularak küp şeklinde parçalara bölünür. Şalgam ve havuçlar büyük bir kavanoza konur. Üzerine tuz ve su ilave edilir. Bir bez parçasının içine sıkıca sarılmış olan ince bulgur kavanozun içine konur ve karışım mayalanmaya bırakılır. 15-20 gün mayalandırılan karışım günü dolduktan sonra soğuk olarak servis yapılır. Yörenin en meşhur içeceğidir.

Faydaları;

İştahı açar, Sindirimi kolaylaştır, Antitoksik özelliktedir, Süt asidi, fosfor, kalsiyum içerdiğinden kemik ve dişlerini kuvvetlendirir, A1 ve B1 vitaminleri içerdiğinden stresi önler ve sinirleri yatıştırır, Mide ve karaciğere faydalıdır, İçindeki potasyum kalp ve kaslara faydalıdır.

BİCİ

Malzemesi;

1 ölçü nişasta,

6 ölçü su,

4 ölçü şeker (şurup)

Kırmızı gıda boyası,

Gül suyu.

 

Yapılışı;

Nişastayla su yavaş yavaş karıştırılarak pişirilir. Koyu muhallebi kıvamına gelince ateşten indirilir ve geniş bir tepsiye konularak soğumaya bırakılır. Buzdolabında bekletilir. Ayrıca şurup kaynatılır. Kaynatılan şurubun içerisine kırmızı gıda boyası ve gül suyu ilave edilir. Dolapta soğuyan bici küçük küpler halinde kesilip kaselere konur. Üzerine şurup dökülür. İstenildiği takdirde üzerine kar şekline getirilen buz ve pudra şekeri de ilave edilebilir.

 

YÖREMİZE ÖZGÜ KELİMLER

 Avel    Aptal      Heye    Evet
 Avarlık    Patlıcan Domates Biber Bahçesi      Ihdır    Diz Çöktür
 Avrat    Kadın      Ipırtı    Ağır ve Seyrek Yanan Işık
 Areye Gitti    Boşa Gitti      İsilik    Vücuttaki Küçük Kabarcıklar
 Afara    Arta Kalan, Toplama      İşlik    Gömlek
 Bre    Yahu      Köynek    İç Çamaşırı
 Bıldır    Geçen Yıl      Kele    Kadınların Hitap Ünlemi
 Böğü    Zehirli Örümcek      Könçek    Uzun Don
 Bayaktan    Az Önce      Kertiş    Kertenkele
 Bider    Tohum      Köstü    Köstebek
 Banadura    Domates      Manık    Kedi Yavrusu
 Bibi    Hala      Melefe    Astar, Yüz
 Camuz    Mandu      Malamat    Rezil, Kepaze
 Cıngılı    Nazlı      Mintan    Gömlek
 Cılk    Çürük      Mitil    Yatak, Yorgan Eskisi
 Cibiliyet    Geçmişi      Nahar    Sığır Sürüsü
 Cere    Kulplu Testi      Nünük    Salyangoz
 Cıncık    Cam Kırığı      Oynaş    Sevgili
 Cıncıkgülle    Misket      Omisilli    Tertemiz
 Cülük    Civciv      Ondurma    Onarma, Yama
 Çişten    Şımarık      Ökenmek    Ağız Hareketiyle Alay Etmek
 Dike    Kuşbaşı Büyüklüğünde      Pırttı    Kurtuldu
 Dulda    Sığınacak,Kuytu Yer      Pandoflu    Parlak Yemeni
 Döş    Göğüs      Pambık    Pamuk
 Enik    Köpek Yavrusu      Pendir    Peynir
 Eşgi    Ekşi      Peşkir    Yüz Havlusu
 Evraaç    Ekmek Çeviren Sopa      Pinnik    Kümes
 Esvap    Çamaşır      Sırı    Yorgan Sırımak
 Essah    Sahi      Sınıkçı    Kırık, Çıkık Tedavi Eden
 Elefetsiz    Yüzsüz,Patavatsız      Satır    Bakır Kova
 Elleham    Herhalde, Galiba      Seyirsiz    Yüzsüz, Hatırsız
 Fallik    Hafif Meşrep,Oynak Kadın      Sıtma Ağacı    Okaliptüs Ağacı
 Folluk    Gurk Yumurtası      Salım    Grip Olmak, Bulaşıcı Hastalık
 Gadası    Belası Olmak      Seklem    Tüme Yakın
 Gındırık    Aralık      Tilik    Para ve Düğme İle Oynanan Oyun
 Gülle    Bilye, Misket      Tosbağa    Kaplumbağa
 Helke    Kova      Tevir Tevir    Çeşit Çeşit
 Him    Temel, Bahçe      Tülü    Hamam Havlusu
 Hellengeç    Yengeç, Pavurya      Taka    Pencere
 Hırpo    Enayi      Urum    Rum
 He    Evet      Yazı    Tarla, Ova

 

ÇOCUKKEN OYNAYIP DOYAMADIKLARIMIZ

 Saklambaç (Pıslam Pırt)    Çember Çevirme
 Mendil Saklama (Yağ Satarım Bal Satarım)    Kökü veya Kökçü
 Yakan Top    Çelik Çomak
 Elbende    Güvercin Taklası
 Çimko Minko Tereziko    Hamam Kızdı
 Aşık Atma    Uzun Eşek
 Tilik Atma    Karış Atlama
 Misket-Gülle (Yalak,Dikme, Karış Kuruşu)    Birdir Bir
 Gozoz Çekişme    Alt Üst (Sigara Kağıtlarının Kabı İle Oynanan)
 Gozoz Kapağı Çıkarma (Düz ve Kaygan Taş İle)    Tren Tren (İki Grup Birbirini Çekerek Zorlar)
 Şeker Kamışı Kesme    Beş Taş (Bin Madik, İki Madik)
 Çizgi (Sek Sek)    İp Atlama
 Uzun Atlama    Tahtalı
 Üç Adım Atlama (Çöp Dikme)    Tıp
 Holi Hop    Körebe

 «««CuKuRoVa OnLiNe»»» Ana Sayfasına Dönmek İçin Tıklayın...!!!